ଭାରତରେ ଏପରି ଅନେକ ଦୁର୍ଗ ଅଛି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ବିଶେଷ କାରଣ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧଲାଭ କରିଛି । ଏପରି ଏକ ଦୁର୍ଗ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ହମିରପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଛି, ଯାହାକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ରହସ୍ୟମୟ ଅଟେ। କୁହାଯାଏ ଯେ କୋଟି କୋଟିର ଧନ ଏହି ଦୁର୍ଗରେ କିଛି ଅଜ୍ଞାତ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚି ରହିଛି, ଯାହା ଆଜି ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇନାହିଁ । ଏହି ଦୁର୍ଗ ସୁଜନପୁର ଦୁର୍ଗ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା। ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଧନ ହେତୁ ଏହାକୁ ହାମିରପୁରର ‘ଖଂଜାଗୀ କିଲ୍ଲା ‘ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଦୁର୍ଗ ୨୬୨ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୭୫୭ ମସିହାରେ କଟେଜ ରାଜବଂଶର ରାଜା ଅଭୟ ଚାନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ରାଜା ସଂସାର ଚାନ୍ଦ ଏଠାରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
କୁହାଯାଏ ଯେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ରାଜା ସଂସାର ଚାନ୍ଦଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆଜି ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଧନର ରହସ୍ୟରୁ ପରଦା ଉଠାଯାଇ ନାହିଁ କିମ୍ବା କେହି ଏହି ଭଣ୍ଡାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରି ନାହାନ୍ତି । ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ପାଞ୍ଚ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବାର ଏକ ସୁଢ଼ଙ୍ଗ ଅଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁଢ଼ଙ୍ଗର ଶେଷ ଭାଗରେ କେହି ପହଞ୍ଚି ପାରି ନାହାଁନ୍ତି । ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ରାସ୍ତା ଯୋଗୁଁ, ଏହିସୁଢ଼ଙ୍ଗ ରେ ୧୦୦ ମିଟରରୁ ଅଧିକ ଯିବାକୁ କେହି ସାହସ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ସୁଜନପୁର ଦୁର୍ଗ ଚାରିପାଖରେ ରହୁଥିବା ଗ୍ରାମବାସୀ କୁହନ୍ତି ଯେ ରାତିରେ ଦୁର୍ଗରୁ ଅଜବ ଶବ୍ଦ ଆସେ । ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଦୁର୍ଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରାଜକୋଷ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି । ତଥାପି, ଏହାର କୌଣସି ଦୃଢ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । କୁହାଯାଏ କି ରାଜା ସଂସାର ଚାନ୍ଦ ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ଲୁଟ୍ ହୋଇଥିବା ଧନକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ସେ ଦୁର୍ଗରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସୁଢ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ରାସ୍ତା ସିଧାସଳଖ ଟ୍ରେଜେରୀକୁ ଖୋଲିଥିଲା ।
ଏଠାରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଧନ ସନ୍ଧାନରେ ମୋଗଲଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ରାଜା ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ ଦୁର୍ଗକୁ ଅନେକ ଥର ଖନନ କରିଛନ୍ତି। ଏପରିକି କିଛି ଲୋକ ରହସ୍ୟମୟ ସୁଢ଼ଙ୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। କୁହାଯାଏ କି ରାଜା ସଂସାର ଚାନ୍ଦଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଭଣ୍ଡାରର ରହସ୍ୟକୁ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପରିବାରର କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେହି ଧନ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
